Όλα είναι δρόμος

olaeinaidromos.posterb Σπονδυλωτή ταινία, μια από τις σημαντικότερες του Παντελή Βούλγαρη, που μέσα από τρεις εντελώς αυτόνομες και ανεξάρτητες ιστορίες πραγματεύεται την πορεία των ηρώων του μέσα στην αέναη κούρσα της ζωής. Η ανθρώπινη ζωή, ως τον τελειωτικό σταθμό της διαδρομής της, παραμένει πάντα εύθραυστη και ευάλωτη σε ένα άπειρο πλήθος διαδοχικών στιγμών. Αυτές οι στιγμές είναι μοναδική μονάδα μέτρησης του αδιάκοπα εμπρόσθιως μεταβαλλόμενου χρόνου. Και ο πόνος είναι η μόνη συντροφιά καθώς η μοναξιά, σε σωματικό και κυρίως ψυχολογικό επίπεδο, επιβεβαιώνει το άτοπο της ταύτισης δυο οποιονδήποτε ανθρώπινων ζωών.

Οι ιστορίες κατά σειρά εμφάνισης είναι οι: "Xαρώνειο νόμισμα", "H τελευταία νανόχηνα" και "Βιετνάμ". Στο πρώτο μέρος παρακολουθούμε την συνθλιτπική τροχιά ενός συντετριμμένου πατέρα υπό το βάρος της οικογενειακής απώλειας. Στο δεύτερο κομμάτι η αφήγηση ακολουθεί τέσσερις λάτρεις της φύσης, τέσσερις ζεστές και εύθραυστες ανθρώπινες φυσιογνωμίες, που σμίγουν με σκοπό την ανίχνευση της τελευταίας νανοχήνας στα μαγικά υγρά μονοπάτια του Έβρου. Τέλος, το τρίτο και σαφώς πιο τολμηρό μέρος, αποτελεί μάλλον μια πιο cult προσέγγιση ενός γκρεμισμένου γάμου μέσα από τον ελληνιστί νταλκά της μπουζουκοκατάστασης.

Το θέμα είναι κοινό. Ο πόνος, η συντριβή του ανθρώπου μέσα από τον ατέλειωτο δρόμο της ζωής. Η αδυναμία μας να χειριστούμε όσα συμβαίνουν. Ο πόνος που αποκτά αβάστακτες διαστάσεις όταν οι επιθυμίες μας καταρρακώνονται από την σφαίρα του απραγματοποίητου, του αδυνάτως πραγματοποιήσιμου που με τη σειρά του γρατζουνά τις πιο επίπονες ψυχικές χορδές μας. Οι ταινίες είναι πλήρως ασυσχέτιστες μεταξύ τους κάτι που επιβεβαιώνει την "οριζόντια" ενασχόληση του Βούλγαρη με το θέμα του. Έτσι το ασύμπτωτο, όπως είναι λογικό, επιφέρει μια αρρυθμία στο ύφος της ταινίας. Μια ανισορροπία που διαφαίνεται κυρίως από την ύπαρξη του τρίτου μέρους το οποίο λειτουργεί σε μια εντελώς διαφορετική υφολογική βάση.

Αλλά ας μιλήσουμε λίγο ξεχωριστά για τις επιμέρους ταινίες που θα μπορούσαν άνετα να αποτελούν τρεις ανεξάρτητες οντότητες.

Στο χαρώνειο νόμισμα μεγάλο ενδιαφέρον αποκτά ο τρόπος διαχείρισης του filmικoυ χρόνου. Συγκεκριμένα η ταινία τεμμαχίζει το χρόνο με διαδοχικό πέρασμα των γεγονότων μέσω κοφτών σκηνών οι οποίες είναι φτιαγμένες με καλαίσθητα οπτικά πλάνα, που σταδιακά αποκαλύπτουν και λύνουν την ιστορία. Στην ουσία δεν υπάρχουν σεκάνς καθώς οι σκηνές αποτελούν αυτοτελής τέτοιες! Αυτός ο τρόπος κινηματογράφησης φτιάχνει μια πολύ συναισθηματική και μυστηριώδης ατμόσφαιρα, που καταφέρνει να κερδίσει τον θεατή παρά κάποια ευδιάκριτη αναπαραστατική αμηχανία.

H τελευταία νανόχηνα αντίθετα θα λέγαμε ότι αποτελείται από τρεις σεκάνς, ίσως και αδικαιολόγητου μάκρους. Η σκηνοθετική επιμέλεια κινείται και εδώ στα ίδια αριστοτεχνικά επίπεδα, ενώ η αναπαραστατική αμηχανία που αναφέραμε πριν καταλύεται κυρίως με την ηχηρή παρουσία του πολύ καλού Θανάση Βέγγου. Και οι δυο ταινίες χαρακτηρίζονται από αργά πλάνα, και από μια κινηματογραφική φωτογραφία όπου μονοπωλούν τα μουντά χρώματα.

Αντίθετα το τρίτο μέρος, το Βιετνάμ, κινείται σε εντελώς διαφορετικά χωράφια. Τα μουντά χρώματα δίνουν την θέση τους στα τσουρουφλιστά κατακόκκινα και οι λεκτικοί διάλογοι της πιάτσας των νυχτερινών μαγαζιών επισφραγίζουν το cult φόρεμα του Βιετνάμ. Το θέμα σαφώς πιο ηχηρό, σκηνοθετείται με ανάλογο τρόπο χωρίς ωστόσο να αποφεύγονται κάποιες κλισέ συμβάσεις. Τελικά νομίζω πως αυτά τα υφολογικά σκαμπανεβάσματα των τριών ταινιών, κυρίως του τρίτου καθώς στα άλλα δύο η διαφορά είναι ανεπαίσθητη, είναι που στερούν στην ταινία μια δυνητικά υψηλότερη απόδοση.

Σκηνοθετικά μεγάλη εντύπωση κάνει και η κινούμενη κάμερα, τα κινούμενα πλάνα του σκηνοθέτη που κατακλύζουν και τις τρεις ταινίες. "Όλα είναι δρόμος", όλα κινούνται. Ακόμα και όταν τα υποκείμενα παραμένουν στάσιμα αυτή η τεχνητή αίσθηση της κίνησης υπαινίσσεται το πέρασμα του χρόνου, την μετάβαση από την μια στιγμή στην επόμενη στην αδιάκοπη κούρσα της ζωής. Τίποτα δε μπορεί να μείνει στάσιμο. Και νομίζω πως ο Βούλγαρης βρήκε τον τρόπο να οπτικοποιήσει αυτή την καθολική δήλωση της ταινίας του. Ακόμα μια ειδική αναφορά αξίζει και στη μουσική επιμέλεια των δυο πρώτων ταινιών την οποία υπογράφει ο εξαιρετικός Σπανουδάκης, ωστόσο δεν μπορώ να πω το ίδιο και για το τρίτο μέρος, εκτός αν είστε δηλωμένοι λάτρεις του σκυλάδικου.

Για να κλείσουμε, το Όλα είναι Δρόμος είναι μια από τις καλές ελληνικές ταινίες των τελευταίων δέκα χρόνων. Ωστόσο διατηρώ τις επιφυλάξεις μου για το αν θα έπρεπε να παρουσιαστεί ως ενιαίο αυτό το τριαδικό ανθολόγιο ή αν θα έπρεπε κάθε μέρος να αποτελεί μια ανεξάρτητη κινηματογραφική οντότητα.

ΠΗΓΗ: cine.gr

Κριτικη ταινίας

veggos Ολα ειναι δρομος. Ειναι μονοπατια που πρεπει να διανυσουμε, η επιλεγουμε να διανυσουμε και μερικα απο αυτα κρυβουν τη μοναξια. Και ειναι παντα αβασταχτη. Ειναι της μοιρας; Υπαρχει μοιρα; Χωρις τη μοναξια ομως γινεται να εκτιμησουμε την συντροφια;

Ολα ειναι δρομος. Κατι ατελειωτο. Ετσι φαινεται να ειναι και η μοναξια. Και ειναι κατι απο το οποιο δε γινεται να σωθουμε μονοι μας. Αναγκαστικα πρεπει να βρεθει καποιος να μας σωσει.

Ολα ειναι δρομος, δηλαδη ενα διαρκες ταξιδι και τοτε προορισμος τι ειναι; Ο θανατος;

Η μοναξια ειναι αδιακριτη, χτυπαει τοσο τους καλλιεργημενους ανθρωπους (καθηγητης στο πρωτο κομματι), οσο και τους πιο λαϊκους (τριτο κομματι). Υπαρχει παντου. Τοσο στον πολιτισμο (Θεσσαλονικη) τοσο και μακρια απο αυτον (Εβρος).

Αρκετα απαισιοδοξη ως ταινια. Δεν αφηνει ιχνη ελπιδας. Οι διαλογοι λιγο αφυσικοι, το ιδιο και οι κινησεις-αντιδρασεις των ηθοποιων. Ομως Βουλγαρης ειναι αυτος. Κατι ξερει παραπανω. Στο τελευταιο μερος εχουμε και μια δοση χιουμορ. Βιετναμ. Ωραιο ονομα για ξενυχταδικο. Και εκει ολα λιμπα ειχαν γινει. Η Βουλγαρα λεει στον τυπο «σ’ αγκαπω» Ποσο κακη επιλογη λεξης. Λαθος λεξη απο λαθος στομα. Σιγουρα ο τυπος θα ηθελε να ακουσει αυτην τη λεξη απο τη γυναικα του. Τωρα νιωθει ακομη πιο ασχημα. Μονο που δε νιωθει μονο μοναξια αλλα θλιψη και μετανοια. Ενα λαθος το πληρωσε με μοναξια για το υπολοιπο της ζωης του. Πολυ σκληρο. Γιατι ομως να τον συγχωρησει η γυναικα του, αφου την απατησε. Ειχε και αυτη δικιο. Ηταν σκληρη; Σε συνηθισμενα πλαισια. Και ο Βεγγος ηταν σκληρος και μαλλον ηταν παρατραβηγμενο αυτο που εκανε. Μπορει η μοναξια να τον τρελανε στο κατω κατω. Αυτος ομως επελεξε τη μοναξια του. Οταν ομως η μοναξια ειναι επιλογη μας ειναι πιο ευκολο να συνηθιστει και ειναι πιο ευπροσδεκτη; Δε νομιζω. Ας παρουμε σαν παραδειγμα τον λυκο της στεπας (Εσσε). Και αυτος ηταν μοναχικος απο δικη του επιλογη αλλα ηξερε πως δε γινοταν να απαλλαγει απο αυτην και τη σιχαινοταν. Μαλλον ειναι αφελες να νομιζουμε πως μπορουμε να επιλεξουμε τη μοναξια μας. Ειμαστε θυματα της. Αυτη μας επιλεγει.

Καποιοι νομιζουν ομως πως δε γνωριζουν τη μοναξια. Λαθος. Απλως δεν εχουν χρονο να το συνειδητοποιησουν. Με τοσο φορτωμενο προγραμμα ολοι μας, δεν προλαβαινουμε να τη δουμε. Ομως ειναι εκει. Και οταν νιωθουμε πως κατι λειπει απο τη ζωη μας, νιωθουμε πως κατι δεν παει καλα, οταν τα βρισκουμε ολα βαρετα, τοτε προκειται για τα σημαδια της παρουσιας της.

Ολα τα παραπανω ειναι απλως μεγαλα λογια και βαρυγδουπες θεωριες. Ενα πραγμα ειναι αληθεια. Η μοναξια ειναι κολαση, αβαστακτη, αδιεξοδο, και οσο καλος σκηνοθετης και να ειναι καποιος δε μπορει να μεταφερει ουτε στο ελαχιστο την ενταση και απελπισια της στην οθονη.

Θωμας Τσατσαρελης
cine.gr

 

Εκδηλώσεις 2011

No events

Ραδιοφωνικά Spots

Ευχαριστούμε...

supporters